Hiểu được ba khái niệm này là nền tảng để nắm bắt thanh khoản thị trường và mối quan hệ cung cầu. Bài viết này sẽ bắt đầu từ khái niệm cơ bản nhất là sổ lệnh, sau đó dẫn dắt đến độ sâu lệnh và biểu đồ trực quan của nó.
1. Sổ lệnh
Sổ lệnh là công cụ ghi nhận theo thời gian thực tất cả các lệnh mua bán chưa khớp trên thị trường. Nó hiển thị thông tin về giá, số lượng và tổng tích lũy của các lệnh mua và bán. Sổ lệnh thường được chia thành phía mua (Bids) và phía bán (Asks), sắp xếp theo giá từ cao xuống thấp và từ thấp lên cao.
- Lệnh mua (Bids): các lệnh mà nhà giao dịch mong muốn mua, được sắp xếp theo giá từ cao xuống thấp.
- Lệnh bán (Asks): các lệnh mà nhà giao dịch mong muốn bán, được sắp xếp theo giá từ thấp lên cao.
Khu vực màu đỏ phía trên là các lệnh bán (Asks), tức các lệnh bán cao hơn giá thị trường, được sắp xếp theo giá từ thấp lên cao từ dưới lên trên.
Khu vực màu xanh phía dưới là các lệnh mua (Bids), tức các lệnh mua thấp hơn giá thị trường, được sắp xếp theo giá từ cao xuống thấp từ trên xuống dưới.
Giữa là 66,300.01 – giá khớp lệnh mới nhất hiện tại. Cột "Tổng cộng" từng dòng thể hiện tổng số lượng lệnh tích lũy bắt đầu từ giá thị trường theo từng mức giá.
Sổ lệnh giúp nhà giao dịch hiểu được tình hình cung cầu hiện tại của thị trường. Quan sát các lệnh mua bán có thể đánh giá được tâm lý thị trường cũng như các mức hỗ trợ và kháng cự.
2. Độ sâu lệnh
Dựa trên sổ lệnh, độ sâu lệnh đo lường tổng số lượng lệnh mua bán tích lũy ở các mức giá khác nhau. Nó phản ánh tính thanh khoản của thị trường — mức giá nào có nhiều lệnh tích lũy hơn thì độ sâu càng lớn, nghĩa là mức giá đó có thể chịu được khối lượng giao dịch lớn mà không làm giá biến động mạnh.
Độ sâu lệnh phản ánh cấu trúc cung cầu của thị trường:
- Độ sâu mua (Bids): tổng lượng lệnh mua thấp hơn giá thị trường, đại diện cho nhu cầu và lực hỗ trợ của thị trường.
- Độ sâu bán (Asks): tổng lượng lệnh bán cao hơn giá thị trường, đại diện cho nguồn cung và lực kháng cự của thị trường.
Khi số lượng lệnh quanh một mức giá nào đó nhiều hơn hẳn, thường có nghĩa vị trí đó có lực hỗ trợ hoặc kháng cự mạnh, giá thường sẽ dừng lại hoặc dao động lặp lại tại điểm đó.
3. Biểu đồ độ sâu lệnh
Biểu đồ độ sâu lệnh là biểu diễn đồ họa của độ sâu lệnh, vẽ tổng lượng lệnh mua bán tích lũy trong sổ lệnh thành các đường bậc thang được tô màu, giúp bạn dễ dàng nhận biết thanh khoản thị trường và phân bố lực hỗ trợ/kháng cự. Nó và sổ lệnh là hai cách thể hiện cùng một bộ dữ liệu.
Trên nền tảng PerpVia, biểu đồ độ sâu lệnh được thể hiện theo phương pháp mở rộng sang hai bên:
- Khu vực màu xanh bên trái: tổng số lượng lệnh mua (Bids), giá càng về bên trái (càng thấp), tổng lệnh tích lũy càng nhiều, đại diện cho nhu cầu thị trường.
- Khu vực màu đỏ bên phải: tổng số lượng lệnh bán (Asks), giá càng về bên phải (càng cao), tổng lệnh tích lũy càng nhiều, đại diện cho nguồn cung thị trường.
- Đường nét đứt ở giữa: giá thị trường hiện tại. Khoảng trống hai bên là khoảng cách giá (Spread) giữa giá mua tốt nhất và giá bán tốt nhất, khoảng cách càng nhỏ thì thanh khoản càng tốt.
Cách đọc biểu đồ độ sâu:
- Đường cong càng dốc nghĩa là các lệnh tập trung nhiều ở vùng giá đó, thanh khoản càng tốt, giá khó bị đẩy lên hoặc xuống nhanh.
- Đường cong càng bằng phẳng nghĩa là các lệnh thưa thớt, một lệnh thị trường lớn có thể làm giá trượt mạnh.
- Xuất hiện bậc thang dốc đứng nghĩa là có các lệnh lớn (gọi là "tường lệnh"), thường tạo thành mức hỗ trợ hoặc kháng cự rõ rệt.